Poradnik
Jak pić siemię lniane: napar, kisiel i siemię w kuchni
Siemię lniane to nasiona lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum). Po zalaniu gorącą wodą wytwarzają wokół siebie żel, z którego powstaje gęsty napój, a w kuchni sprawdzają się w pieczywie, owsiance i jako roślinny zamiennik jajka.
Siemię lniane złote czy brązowe
Oba rodzaje to całe nasiona lnu i oba po zalaniu gorącą wodą tworzą żel. Różnią się barwą i smakiem.
| Rodzaj | Wygląd | Smak |
|---|---|---|
| Siemię lniane brązowe | intensywnie brązowe, gładka, błyszcząca łupina | wyraźnie orzechowy |
| Siemię lniane złote | jasnozłociste, lekko lśniące | łagodniejszy, maślano-orzechowy |
Złote siemię wybierz, gdy nasiona mają być mniej widoczne w jasnym cieście albo jogurcie. Brązowe da bardziej wyrazisty, orzechowy smak.
Jak przygotować siemię lniane do picia
- Wsyp 1 lub 2 łyżki całych nasion do szklanki.
- Zalej gorącą wodą.
- Przykryj i odstaw na 15 do 20 minut, aż wokół nasion powstanie żel.
- Wymieszaj. Możesz wypić napój razem z nasionami albo przecedzić go przez sitko, jeśli wolisz sam płyn.
Im więcej nasion i im dłużej stoją, tym gęstszy napój. Gęstszą, kisielową konsystencję uzyskasz, gdy pogotujesz chwilę siemię.
Kisiel z siemienia lnianego: przepis
Składniki: 2 łyżki siemienia lnianego, 2 szklanki wody, pół szklanki soku malinowego, wiśniowego albo jabłkowego, miód do smaku.
- Wsyp siemię do garnka z wodą i zagotuj.
- Gotuj na małym ogniu około 10 minut, mieszając, aż płyn zgęstnieje.
- Przecedź przez sitko albo zostaw nasiona w kisielu.
- Wlej sok, wymieszaj i dosłódź miodem. Podawaj ciepły albo schłodzony.
Siemię lniane całe czy mielone
Sprzedajemy całe nasiona, bo dłużej zachowują świeży, orzechowy smak. Mielone siemię szybciej oddaje żel i łatwiej łączy się z ciastem, owsianką albo koktajlem. Jeśli go potrzebujesz, zmiel nasiona tuż przed użyciem w młynku do kawy albo przypraw.
Siemię lniane w kuchni
- Owsianka i jogurt: łyżka całych albo świeżo zmielonych nasion jako posypka.
- Chleb i bułki: 2 lub 3 łyżki nasion do ciasta albo na wierzch przed pieczeniem.
- Zamiennik jajka: wymieszaj 1 łyżkę zmielonego siemienia z 3 łyżkami wody i odstaw na 10 minut. Taka porcja zastąpi jedno jajko w muffinach, naleśnikach czy cieście.
- Koktajl: łyżka zmielonego siemienia zagęści koktajl owocowy.
Len: roślina, z której mamy też płótno
Len zwyczajny uprawia się dla nasion i dla włókna. Z jego łodyg powstaje płótno lniane, a z nasion tłoczy się olej lniany. Włókna dzikiego lnu znaleziono w jaskini Dzudzuana w Gruzji, w warstwach sprzed około 30 tysięcy lat1. W Egipcie lnianym płótnem owijano ciała zmarłych już w V i IV tysiącleciu przed naszą erą, na długo przed czasami faraonów2. Włókno z łodyg daje też pokrzywa, o czym piszemy w poradniku o pokrzywie.
Dawne zastosowania siemienia lnianego
Siemię lniane trafiało do recept już w starożytnym Egipcie. Poradnik z 1982 roku wymieniał je wśród surowców roślinnych papirusu Ebersa, zbioru około 900 recept z około 1550 roku p.n.e.3 W polskim zielniku z 1960 roku opisano kataplazm: nasiona zalewano wrzątkiem, zawijano w szmatkę i przykładano na skórę, między innymi przy oparzeniach i odmrożeniach4. W Unii Europejskiej nie zatwierdzono dla siemienia lnianego oświadczenia o takim działaniu.
Jak przechowywać siemię lniane
Całe nasiona trzymaj w szczelnym słoju, w suchym, chłodnym i ciemnym miejscu. Mielone siemię przygotowuj na bieżąco, w ilości na kilka dni, i trzymaj w zamkniętym pojemniku w lodówce.
Najczęstsze pytania
Jak parzyć siemię lniane? Wsyp 1 lub 2 łyżki nasion do szklanki, zalej gorącą wodą, przykryj i odstaw na 15 do 20 minut.
Czy siemię lniane trzeba zalewać wrzątkiem? Wystarczy gorąca woda. Zalane i przykryte nasiona tworzą żel w 15 do 20 minut. Jeśli chcesz gęstszy napój, gotuj siemię kilka minut.
Czy siemię lniane można pić z ziarnami? Tak, to kwestia upodobań. Jeśli wolisz gładki napój, przecedź go przez sitko.
Czym różni się siemię złote od brązowego? Barwą i smakiem: złote jest jaśniejsze i łagodniejsze, brązowe ciemniejsze i bardziej orzechowe. Oba przygotujesz tak samo.
Siemię lniane czy nasiona chia? Oba rodzaje nasion tworzą w płynie żel i oba sprawdzą się jako zamiennik jajka. Siemię ma orzechowy smak i do ciast najlepiej je zmielić, a nasiona chia mają neutralny smak i pęcznieją w całości. Pudding i deser z jogurtem opisujemy w poradniku z przepisami z chia.
Źródła
- E. Kvavadze i in., „30,000-Year-Old Wild Flax Fibers”, „Science” 2009, tom 325, s. 1359.
- J. Jones i in., „Evidence for Prehistoric Origins of Egyptian Mummification in Late Neolithic Burials”, „PLoS ONE” 2014, tom 9, artykuł e103608, s. 1.
- „Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy”, pod redakcją Aleksandra Ożarowskiego, wydanie III, PZWL, Warszawa 1982, s. 16.
- Artur Dziak, Barbara Kuźnicka, „Zioła lecznicze”, PZWL, Warszawa 1960, s. 67 i 68.