Poradnik
Herbata z pokrzywy: jak parzyć liść i korzeń pokrzywy
Herbata z pokrzywy to napar z suszonych liści albo korzenia pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica). Napar z liści jest zielonkawy i ma łagodny, zielony, lekko trawiasty smak, a napar z korzenia jest ciemniejszy i bardziej ziemisty.
Pokrzywa zwyczajna: jak wygląda
Pokrzywa zwyczajna to wieloletnia roślina, która dorasta do około 1,5 m. Ma czterokanciastą łodygę i naprzeciwległe, jajowate liście z ząbkowanym brzegiem. Łodygę i liście pokrywają włoski parzące, dlatego świeżej pokrzywy nie zbiera się gołymi rękami. Drugi człon nazwy łacińskiej, dioica, znaczy „dwupienna”: kwiaty męskie i żeńskie rosną zwykle na osobnych roślinach.
Liść czy korzeń pokrzywy do herbaty
Do herbaty najczęściej używa się liści. Suszony liść pokrzywy jest drobno pocięty, ma ciemnozieloną barwę i delikatny, ziołowy aromat.
Korzeń pokrzywy to nieregularne, włókniste kawałki o brązowej barwie i ziemistym, korzennym zapachu. Jest twardszy od liści, więc parzy się go dłużej.
| Część rośliny | Ile na 250 ml | Czas parzenia | Smak naparu |
|---|---|---|---|
| Liść | 1 łyżka | około 10 minut | łagodny, zielony, lekko trawiasty |
| Korzeń | 1 łyżeczka | 10 do 15 minut | ziemisty, korzenny |
Jak zrobić herbatę z pokrzywy
Z liści:
- Wsyp 1 łyżkę suszonych liści do kubka albo dzbanka.
- Zalej 250 ml wrzącej wody.
- Przykryj i odstaw na około 10 minut.
- Odcedź i podawaj.
Z korzenia: zalej 1 łyżeczkę suszonego korzenia wrzącą wodą, przykryj i parz 10 do 15 minut, a potem przecedź.
Moc naparu ustawisz ilością suszu i czasem parzenia. Krótsze parzenie daje jaśniejszy i delikatniejszy napar, dłuższe wyraźniej ziołowy.
Z czym łączyć napar z pokrzywy
Pokrzywa ma łagodny, zielony smak, więc dobrze przyjmuje dodatki: plaster cytryny, łyżeczkę miodu, kilka listków mięty albo szczyptę kwiatów rumianku. Jak parzyć sam rumianek, piszemy w poradniku o naparze z rumianku. Możesz też dodać ją do własnej mieszanki ziołowej. Zioła do łączenia znajdziesz w kategorii herbaty ziołowe jednorodne.
Pokrzywa w kuchni
Suszona pokrzywa to nie tylko napar. W kuchni traktuj ją podobnie jak szpinak:
- Krem z pokrzywy: dodaj 2 lub 3 łyżki suszu do bulionu warzywnego z ziemniakiem, gotuj kilka minut i zmiksuj.
- Pesto: namoczoną pokrzywę zmiksuj z oliwą, uprażonymi pestkami słonecznika, czosnkiem i tartym serem.
- Placki i pieczywo: łyżka suszu w cieście nadaje zieloną barwę i ziołowy aromat.
- Farsze i jajecznica: szczypta pokrzywy pasuje tam, gdzie zwykle dajesz szpinak albo natkę.
Pokrzywa poza kuchnią: włókno i baśń
Z łodyg pokrzywy przez wieki wytwarzano włókno, podobne do lnianego i konopnego. W kurhanie Lusehøj w Voldtofte w Danii znaleziono tkaninę z pokrzywy z epoki brązu, sprzed około 2800 lat1. O lnie i lnianym płótnie piszemy w poradniku o siemieniu i lnie. Pokrzywa ma też miejsce w literaturze: w baśni Hansa Christiana Andersena „Dzikie łabędzie” Eliza robi z pokrzyw koszule dla braci zamienionych w łabędzie.
Dawne zastosowania pokrzywy
W polskim lecznictwie ludowym pokrzywa była zielem do wielu zadań. Zielnik z 1960 roku zalecał sok z pokrzywy zewnętrznie przy łupieżu i wypadaniu włosów2. Poradnik z 1982 roku opisywał z kolei ludowy zwyczaj picia świeżego soku z ziela zmieszanego z miodem, który miał wzmacniać3. W Unii Europejskiej nie zatwierdzono dla pokrzywy oświadczenia o takim działaniu.
Jak przechowywać suszoną pokrzywę
Trzymaj susz w szczelnym, najlepiej szklanym słoju, w suchym i zacienionym miejscu, z dala od intensywnych zapachów. Odcień suszu może się nieznacznie różnić między partiami, bo to naturalny surowiec z kolejnych zbiorów.
Najczęstsze pytania
Ile pokrzywy na szklankę? Około 1 łyżki suszonych liści albo 1 łyżeczki korzenia na 250 ml wrzącej wody.
Jak długo parzyć pokrzywę? Liście około 10 minut, korzeń 10 do 15 minut, w obu przypadkach pod przykryciem.
Jak smakuje herbata z pokrzywy? Napar z liści jest łagodny, zielony i lekko trawiasty. Napar z korzenia jest ciemniejszy i bardziej ziemisty.
Czy suszoną pokrzywę można dodać do jedzenia? Tak. Susz z liści dodaje się do zup, sosów, sałatek, koktajli, pesto i ciast, podobnie jak szpinak.
Z jakimi ziołami łączyć pokrzywę? Pokrzywa ma neutralny, zielony smak, więc pasuje do mięty, kwiatów rumianku i do cytrusowych dodatków.
Źródła
- C. Bergfjord i in., „Nettle as a distinct Bronze Age textile plant”, „Scientific Reports” 2012, tom 2, artykuł 664, s. 1.
- Artur Dziak, Barbara Kuźnicka, „Zioła lecznicze”, PZWL, Warszawa 1960, s. 91.
- „Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy”, pod redakcją Aleksandra Ożarowskiego, wydanie III, PZWL, Warszawa 1982, s. 268.