Poradnik
Suszone kwiaty jadalne – lista i zastosowania
Niektóre kwiaty trafiają nie do wazonu, a na talerz. Ta lista kwiatów jadalnych zbiera najpopularniejsze gatunki wraz z ich smakiem, kolorem i zastosowaniem w kuchni – od płatków róży po hibiskusa. Pokażę ci, jak używać świeżych i suszonych płatków w sałatkach, deserach i napojach, na co zwrócić uwagę przy wyborze i po które płatki sięgnąć, gdy chcesz mieć je pod ręką przez cały rok.
Czym są kwiaty jadalne
Kwiaty jadalne to gatunki, których płatki lub całe kwiatostany nadają się do spożycia i od wieków pełnią w kuchni dwie role: dodają smaku oraz zdobią. Jakie kwiaty są jadalne? Lista jest dłuższa, niż się wydaje – od róży, przez chaber, rumianek i krokosza, po lawendę, hibiskus czy jaśmin. Część z nich używasz świeżych, prosto z ogrodu, inne wygodniej kupić jako suszone kwiaty i płatki jadalne, które oferujemy w sklepie, dzięki czemu masz je pod ręką przez cały rok.
U jednych można zjeść delikatne płatki, u innych cały kwiat, dlatego warto poznać każdy z osobna. Smak waha się od niemal neutralnego, jak u chabra, po wyrazisty i intensywny, jak u lawendy, a właśnie ta różnorodność sprawia, że kwiaty tak dobrze uzupełniają inne składniki.
Popularne suszone kwiaty jadalne
Poniżej najpopularniejsze kwiaty jadalne – nazwy, smak i zastosowanie w kuchni. To gatunki, od których najłatwiej zacząć, bo są szeroko dostępne i wszechstronne.
Pąki i płatki róży
Wszystkie dzikie i ogrodowe rośliny z rodzaju Rosa (róże) są jadalne i nietoksyczne dla człowieka. Róża to jeden z najbardziej uniwersalnych kwiatów na tej liście – pasuje zarówno do słodkich, jak i lekko kwaskowych kompozycji. Płatki róży mają delikatny, lekko słodki i charakterystyczny smak, który zmienia się w zależności od odmiany, warto pamiętać, że Jasna nasada płatka bywa gorzkawa, dlatego zwykle się ją odcina.
Które części krzewu różanego można spożywać?
– Płatki: wszystkie są jadalne. Najsmaczniejsze to te o intensywnym zapachu np. róża damasceńska. Płatki róży wykorzystuje się do przyrządzenia konfitury różanej – tak popularnej w pączkach. Świeże płatki dodasz do lemoniady, konfitury czy deseru, a suszone płatki róży sprawdzą się w mieszankach herbat, wypiekach i jako pachnąca dekoracja tortu.
– Pąki róży: stanowią niezwykle elegancki, ekskluzywny surowiec – najczęściej używa się ich w formie suszonej, np jako aromatyczny dodatek do herbat, dekoracja cukiernicza lub do aromatyzowania nalewek i likierów.
– Owoc róży: krzew różany po przekwitnięciu zawiązuje jadalne owoce z których można zrobić dżemy i konfitury, nalewki, soki czy wino różane
– Liście i młode pędy: choć w kuchni królują płatki i owoce, młode liście oraz pędy róż to tradycyjny, choć zapomniany surowiec zielarski. Wiosną, gdy roślina budzi się do życia, jej pędy i liście są wykorzystywane jako wiosenna herbata.
Chaber
Chaber bławatek, ceniony jest przede wszystkim za przepiękne, intensywne barwy, które nie blakną po wysuszeniu. Płatki chabra można spotkać w różnych kolorach, od intensywnie niebieskiego, różowego po biały czy fioletowy. Płatki mają łagodny, ledwie wyczuwalny, lekko ziołowo-korzenny smak i subtelny zapach.
Płatki chabra są bardzo popularne w cukiernictwie i wypiekach jako dekoracja tortów i ciast, monoporcji, muffinek oraz makaroników. Wykorzystasz je też jako dodatek do naparów i mieszanek herbacianych, przygotujesz kolorowe kostki lodu – które w drinkach wyglądają zjawiskowo, możesz dodać kolorowy akcent do sałatek dzięki czemu będą elegancko prezentować się na stole podczas przyjęć. Niebieski jest w naturze rzadki, więc chaber świetnie ożywia jasne potrawy i mieszanki herbat.
Nagietek
W świecie kulinariów nagietek zyskał niezwykle trafną i dumną nazwę: „szafran ubogich”. Wszystko przez zawarte w jego płatkach naturalne barwniki – karotenoidy i flawonoidy. To właśnie one sprawiają, że roślina ta potrafi dokonać na talerzu prawdziwej transformacji.
Suszony nagietek jest niezwykle wdzięcznym materiałem do pracy. Jego płatki doskonale znoszą ciepło a kolor nie blaknie podczas gotowania czy pieczenia. W kuchni suszone płatki nagietka mają niezwykle wszechstronne zastosowanie – warto traktować jak przyprawę – dodawaj je do gotującego się ryżu, kasz, bulionu, jasnego sosu czy ciasta, by po chwili potrawa nabrała głębokiej, ciepłej, złocistożółtej barwy. Świetnie sprawdzają się też w cukiernictwie, wtopione w domowe lizaki, czekolady, kruche ciasteczka czy jako słoneczna posypka i dekoracja tortów.
Lawenda
Lawenda w kuchni to surowiec niezwykle aromatyczny, który ze względu na swoją intensywność wymaga ogromnego wyczucia. Suszone kwiaty lawendy mają głęboki, mocno kwiatowy, niemal perfumowany zapach oraz unikalny smak z wyraźnymi nutami cytrusów, sosny i rozmarynu. To smak, z którym łatwo przesadzić – kilka pąków wystarczy, by zapachniała cała porcja, a zbyt duża ilość zrobi się mydlana. Najlepiej czuje się w wypiekach, cukrze lawendowym oraz w duecie z czekoladą lub miodem.
– Słodkie wypieki i desery: klasyką jest dodawanie jej do kruchych ciasteczek, biszkoptów, kremów oraz domowych lodów i czekolady.
– Maceracja: najlepszy sposób na wydobycie smaku bez twardych drobin w zębach to zaparzenie kwiatów w gorącym mleku, śmietance lub syropie cukrowym, a następnie ich odcedzenie.
– Dania wytrawne: lawenda wchodzi w skład tradycyjnych ziół prowansalskich. Świetnie komponuje się z pieczoną jagnięciną, drobiem, serem oraz warzywami z grilla (zwłaszcza bakłażanem i pomidorami).
– Napoje i drinki: kilka kwiatków odmieni smak klasycznej lemoniady, herbaty liściastej, a także luksusowych drinków na bazie ginu czy prosecco.
Hibiskus
W przeciwieństwie do delikatnych kwiatów, suszone kwiaty hibiskusa mają intensywny, głęboki smak, który natychmiast przywodzi na myśl kwaśną żurawinę, czerwoną porzeczkę lub granat, połączony z cierpką, ściągającą nutą. Jego największym atutem jest jednak spektakularny, rubinowoczerwony kolor, który barwi potrawy mocniej niż jakikolwiek inny jadalny kwiat.
Hibiskus można używać na wiele sposobów:
– Napoje i lemoniady: w tej postaci hibiskus to absolutna klasyka – mocny napar z hibiskusa stanowi bazę dla słynnego egipskiego napoju karkadeh, meksykańskiej agua de jamaica oraz orzeźwiających, letnich lemoniad i cold brew.
– Galaretki, syropy i sosy: dzięki naturalnej kwasowości hibiskus rewelacyjnie zagęszcza się z cukrem. Można z niego zrobić rubinowy syrop do drinków i lodów oraz wyrazisty sos do mięs (np. do pieczonej kaczki lub gęsiny zamiast żurawiny).
– Dodatek do wypieków: zmielony na drobny pył suszony hibiskus działa jak naturalny barwnik i posypka o kwaskowatym smaku. Idealnie przełamuje słodycz białej czekolady, bez, makaroników czy kremów.
Jaśmin
Jaśmin kojarzy się przede wszystkim z herbatą – jego aromat od wieków przejmują liście zielonej herbaty, tworząc klasyczną mieszankę. W smaku kwiaty jaśminu są subtelne – lekko słodkawe, z bardzo delikatną goryczką na finiszu, która ujawnia się zwłaszcza przy zbyt długim parzeniu. Jest suszony jaśmin często jest spotykany w cukiernictwie i wypiekach jako dekoracja tortów i ciast, babeczek oraz makaroników.
Jaśmin jest wszechstronnym surowcem i znajduje zastosowanie w kulinarnych eksperymentach:
– Kwiatowy nabiał i desery: podobnie jak lawendę, jaśmin najlepiej infuzować w tłuszczach. Zaparzenie suszonych kwiatów w gorącym mleku lub śmietance daje genialną bazę pod lody, panna cottę, kremy do tynkowania tortów czy budynie.
– Syropy i chłodzące napoje: syrop jaśminowy (cukier ugotowany z naparem jaśminowym) to sekretny składnik barmanów. Kilka kropel całkowicie odmienia smak klasycznej lemoniady, mrożonej herbaty, a także drinków na bazie ginu lub białego rumu.
– Egzotyczne dania z ryżem: w kuchni azjatyckiej suszone pąki jaśminu wrzuca się bezpośrednio do garnka podczas gotowania ryżu jaśminowego lub basmati.
– Herbaty i napary: jaśmin to absolutny król naparów. Możesz wymieszać suszone kwiaty jaśminu z zieloną lub białą herbatą liściastą, aby stworzyć domową, luksusową kompozycję.
Kwiaty świeże a kwiaty suszone
Świeże kwiaty kuszą wyglądem i delikatnością, ale mają krótki sezon i szybko więdną – najlepiej użyć ich tego samego dnia, w którym je zerwiesz lub kupisz. W naparach, wypiekach i mieszankach przypraw zwykle wygodniej sięgnąć po suszone, a świeże zostawić tam, gdzie liczy się efektowny, żywy kwiat na talerzu. Suszone kwiaty jadalne przechowasz miesiącami bez utraty barwy, dlatego dobrze mieć kilka rodzajów w spiżarni – na sałatkę, na deser i do herbaty.
Zastosowania kulinarne
Kwiaty sprawdzają się wszędzie tam, gdzie liczy się kolor i aromat. Oto najczęstsze, uniwersalne kierunki.
Sałatki
Do sałatek kwiaty wnoszą kolor i lekki, świeży akcent. Płatki nagietka i chabra rozsyp na zielonych liściach, a płatki róży do owocowych kompozycji. To najprostszy sposób, by zwykłą sałatkę zamienić w danie, które przyciąga wzrok. Dodaj je na samym końcu, tuż przed podaniem, żeby zachowały kształt i barwę.
Desery i torty
Na deserach kwiaty grają pierwsze skrzypce wizualnie. Płatki róży, jaśmin, lawenda i chaber zdobią torty, babeczki i czekoladowe praliny. Kandyzowane płatki, to klasyczna dekoracja, a suszone płatki wmieszane w ciasto czy bezę dają subtelny aromat i drobinki koloru. Świeże płatki najlepiej kłaść na gotowy deser tuż przed podaniem, bo szybko wiotczeją. Tutaj suszone kwiaty do dekoracji potraw pokazują pełnię możliwości.
Napary, napoje i drinki
W napojach kwiaty dają i kolor, i zapach. Hibiskus zabarwi lemoniadę na czerwono, płatki róży i lawenda umilą herbatę, a kostki lodu z zatopionym chabrem czy płatkiem nagietka robią wrażenie w letnich drinkach. Do naparów najlepiej brać suszone płatki – łatwiej je odmierzyć i dłużej zachowują aromat.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze kwiatów do kuchni
Zanim kwiat trafi do potrawy, upewnij się co do kilku rzeczy. Po pierwsze – gatunek: używaj tylko kwiatów znanych jako jadalne i miej pewność, co dokładnie zbierasz lub kupujesz. Po drugie – pochodzenie: kwiaty ze sklepu ogrodniczego czy z pobocza bywają pryskane, dlatego wybieraj te z upraw przeznaczonych do jedzenia.
Po trzecie – przygotowanie: u wielu gatunków je się same płatki, a jasne nasady, słupki i pręciki lepiej usunąć, bo bywają gorzkie. Jeśli dany kwiat próbujesz pierwszy raz, zacznij od małej ilości i sprawdź, czy smak ci odpowiada. Przy suszonych płatkach zwróć uwagę na kolor i zapach – to znak dobrej jakości i świeżego pakowania.
Jak przechowywać suszone płatki
Suszone płatki najdłużej zachowają kolor i aromat w szczelnym, zamkniętym pojemniku, z dala od światła, wilgoci i intensywnych zapachów. Najlepiej trzymać je w chłodnym, suchym miejscu – słoik z ciemnego szkła albo metalowa puszka sprawdzą się lepiej niż przezroczysta torebka na parapecie. Odpowiednio przechowywane płatki posłużą przez wiele miesięcy.
Podsumowanie
Kwiaty jadalne to prosty sposób, by dodać potrawom koloru i aromatu – bez skomplikowanych technik. Oto skrót najważniejszych pozycji z listy:
Suszone kwiaty jadalne ze sklepu
Suszone kwiaty hibiskusa to jadalne kwiaty o intensywnej, czerwono-bordowej barwie i wyrazistym, kwaskowatym smaku. Po zaparzeniu dają napar o głębokim rubinowym kolorze - smakuje równie dobrze na gorąco, jak i schłodzony. Sprawdzą się w herbatach i naparach, jako dodatek do deserów, sałatek, lemoniad i letnich koktajli.
Suszone płatki czerwonej róży to jadalne kwiaty o głębokiej, czerwonej barwie i delikatnej, kruchej strukturze. Mają subtelny, kwiatowy aromat i łagodny smak z lekko cierpką nutą. Świetnie sprawdzają się jako składnik naparów oraz aromatyczny dodatek do deserów, ciast, lodów, sorbetów i domowych syropów, a także jako efektowna dekoracja potraw i napojów.
Suszone pąki czerwono-złotej róży to jadalne kwiaty o delikatnym, kwiatowym aromacie i ciepłej, czerwono-złotej barwie. Pąki suszymy w kontrolowanych warunkach, dzięki czemu zachowują kolor i wyrazisty zapach. Sprawdzą się w naparach, domowych syropach i nalewkach, jako dekoracja deserów, ciast i sałatek, a także w rękodziele - potpourri, kartkach i ozdobach.
Suszone pąki róży mix to mieszanka całych, suszonych pąków róży o ciepłym, kwiatowym aromacie i wyraźnie różanym, lekko słodkim smaku. To jadalne kwiaty, które sprawdzą się jako baza naparu, dekoracja deserów, ciast i sałatek owocowych, a także w rękodziele i kompozycjach potpourri. Barwy pąków układają się w naturalną, malowniczą mieszankę.
Suszone kwiaty lipy (Tilia spp.) to jadalne kwiaty o delikatnym, miodowym aromacie i łagodnym, kwiatowym smaku z lekko gorzką nutą. Najczęściej przygotowuje się z nich napary i herbaty, zalewając łyżeczkę suszu wrzącą wodą i parząc około 10 minut. Lipa dobrze komponuje się z melisą, rumiankiem czy miętą, dzięki czemu sprawdza się w aromatycznych mieszankach ziołowych.
Suszone płatki piwonii - naturalna dekoracja tortów, ciast, deserów, lodów. Poza kuchnią często używane przy produkcji świec, mydeł, kul do kąpieli, rękodzieła
Suszone kwiaty koniczyny czerwonej (Trifolium pratense) Sprawdzają się jako składnik naparów ziołowych oraz mieszanek, a także jako dekoracyjny dodatek do domowych kosmetyków, mydeł, świec i rękodzieła z żywicy. Barwa i wielkość kwiatów mogą różnić się między partiami.
Suszone pąki różowej róży to jadalne kwiaty o delikatnej, różowej barwie i subtelnym, kwiatowym aromacie. Dzięki starannemu suszeniu zachowują kształt pąka i nasycenie koloru. Sprawdzają się jako kwiatowy dodatek do naparów i syropów, dekoracja deserów oraz materiał do kompozycji i rękodzieła.
Suszone kwiaty czarnego bzu (Sambucus nigra L.) to drobne, kremowe kwiatostany o delikatnym, kwiatowym aromacie i subtelnie słodkawym smaku. Sprawdzają się w naparach i mieszankach ziołowych, dobrze komponują się z miętą, rumiankiem czy lipą.