Korzenie i kłącza Mniszek Korzeń

Suszony korzeń mniszka lekarskiego na herbatę i kawę z mniszka

Suszony korzeń mniszka daje gorzkawy, ziemisty napój, który pije się jako odwar albo, po uprażeniu, jak kawę zbożową. Korzeń mniszka lekarskiego się gotuje, bo twardy, cięty surowiec oddaje smak dopiero w gorącej wodzie. Kofeiny w nim nie ma. Uprażony i zmielony dobrze znosi mleko i cynamon.

Chwast z trawnika, korzeń do filiżanki

Mniszek na łące i w nazwach

Mniszek lekarski (Taraxacum officinale) to bylina z rodziny astrowatych, z grubym korzeniem palowym i rozetą wcinanych liści. Botanicy traktują go jak gatunek zbiorowy, bo dzieli się na wiele trudnych do rozróżnienia drobnych gatunków. W Polsce rośnie wszędzie: na trawnikach, łąkach, miedzach i przy drogach. Ludowe nazwy, dmuchawiec i mleczaj, wzięły się od puchu i od gorzkiego soku mlecznego. Nagie dno koszyczka po przekwitnięciu przypominało ogoloną głowę zakonnika, stąd mniszek. Angielska nazwa dandelion pochodzi od francuskiego dent de lion, czyli lwi ząb, od kształtu liści.

Kawa z korzenia mniszka

Jesienią 1835 roku Susanna Moodie, osadniczka w Górnej Kanadzie, nie miała pieniędzy na kawę. Wyczytała w nowojorskiej gazecie o kawie z korzenia mniszka, wykopała kilka korzeni przy zbiorze ziemniaków i uprażyła je w piecu. Przez kolejne lata nie piła innej kawy. Opisała to w książce o życiu osadników wydanej w 1852 roku. Młode liście mniszka jadano w tym czasie jako sałatę i gotowano jak szpinak, a w latach trzydziestych XX wieku korzeń skupowały w Polsce firmy zielarskie, na przykład Rollas z Wilna.

Jak powstaje suszony korzeń mniszka

Korzenie kopie się głównie jesienią, gdy roślina zaczyna zamierać, rzadziej wczesną wiosną, zanim rozwiną się liście. Jesienny korzeń zawiera najwięcej inuliny, nawet 40 procent, wiosną tylko około 2 procent. Wybiera się duże rośliny o korzeniach grubszych od ołówka. Korzenie myje się, odcina liście i drobne korzonki, a grube tnie wzdłuż i w poprzek. Potem schną na słońcu albo w ciepłym, przewiewnym miejscu. Z każdego kilograma wykopanego korzenia zostaje po wysuszeniu około 30 dekagramów.

Zastosowanie dziś

• Odwar. Gorzkawy, ziemisty napój z gotowanego korzenia, pity bez dodatków albo z miodem.
• Kawa z mniszka. Uprażony i zmielony korzeń parzy się jak kawę zbożową.
• Napoje z mlekiem. Mocny napój z prażonego korzenia z mlekiem i cynamonem przypomina latte.
• Mieszanki. Cięty korzeń łączy się z innymi korzeniami i przyprawami korzennymi.

Do mieszanek z mniszkiem pasują korzeń lukrecji, cynamon mielony i korzeń imbiru. Inne surowce do odwarów są w kategorii Herbaty z kory i korzeni.

Jak używać korzenia mniszka

Na szklankę wody weź łyżkę ciętego korzenia. Wsyp go do garnka, zalej zimną wodą i powoli doprowadź do wrzenia. Gotuj pod przykryciem na małym ogniu 5 minut, odstaw na 10 minut i przecedź. Odwar przygotowuj na bieżąco i wypij tego samego dnia. Jeśli wyda ci się zbyt gorzki, następnym razem weź mniej korzenia albo gotuj go z kawałkiem cynamonu. Do kawy z mniszka korzeń trzeba najpierw uprażyć i zmielić, przepis jest niżej.

Sposoby użycia

Kawa z korzenia mniszka

Składniki:

• 50 g suszonego korzenia mniszka,
• 2 łyżeczki zmielonego prażonego korzenia na 250 ml wody,
• opcjonalnie mleko albo miód.

Przygotowanie:

Rozsyp korzeń na blasze i praż w piekarniku nagrzanym do 175 stopni przez około 15 minut, mieszając w połowie, aż kawałki ściemnieją i zaczną pachnieć jak kawa. Wystudź je i zmiel w młynku do kawy. Dwie łyżeczki proszku zalej w rondelku 250 ml wody, zagotuj i gotuj na małym ogniu 5 minut. Przecedź przez gęste sitko albo filtr do kawy. Resztę prażonego korzenia przechowuj w szczelnym słoiku i miel na bieżąco.

Latte z mniszka i cynamonu

Składniki:

• 1 łyżka zmielonego prażonego korzenia mniszka,
• 150 ml wody,
• 150 ml mleka albo napoju roślinnego,
• szczypta cynamonu mielonego,
• łyżeczka miodu albo syropu klonowego.

Przygotowanie:

Zmielony korzeń gotuj w wodzie na małym ogniu 5 minut i przecedź. Mleko podgrzej z cynamonem i spień trzepaczką albo spieniaczem. Połącz oba płyny w kubku i dosłódź do smaku.

Przechowywanie

Suszony korzeń mniszka przechowuj w szczelnie zamkniętym opakowaniu, w suchym i ciemnym miejscu. Szczelne zamknięcie chroni go też przed molami spożywczymi.

Mniszek w kuchennej szafce

Po korzeń mniszka sięgają osoby, które lubią gorzkawe, ziemiste smaki i szukają napoju bez kofeiny na miejsce zwykłej kawy. Z jednego opakowania powstają dwa różne napoje, zależnie od tego, czy korzeń trafi do garnka od razu, czy najpierw do piekarnika.