Zioła jednorodne Dzika Róża Owoc Cały

Suszony owoc róży: dzika róża na herbatę i domowe przetwory

Suszony owoc róży daje kwaskowy, owocowy napar, który pije się sam albo z miodem i sokiem malinowym. Herbatę z dzikiej róży przygotowuje się z rozgniecionych owoców, krótko gotowanych pod przykryciem. Całe owoce dzikiej róży nadają się też do mieszanek owocowych, powideł i nalewek. W środku każdego owocu są drobne orzeszki z włoskami, więc gotowy napar trzeba przecedzić.

Szypszyna, róża polna, głóg

Krzew z miedzy i przydroża

Róża dzika (Rosa canina) to kolczasty krzew dorastający do około 3 metrów, który kwitnie w czerwcu. Rośnie w Europie, Azji Mniejszej i północnej Afryce, a w Polsce jest pospolita na miedzach, przydrożach i w zaroślach. Sadzi się ją też w parkach i na żywopłoty. To, co nazywamy owocem, botanicy nazywają owocem pozornym: to mięsiste, czerwone dno kwiatowe, w którym leżą właściwe owocki, czyli twarde orzeszki. Pełnowartościowe owoce dają też pokrewne gatunki róż.

Przekąska, dżem i wino

Na wsiach owoce róży nazywano szypszyną albo różą polną. W wielu miejscach mówiono też na nie „głóg”, choć zielniki uznawały tę nazwę za niewłaściwą, bo głóg to inna roślina. W ankiecie etnograficznej z 1948 roku owoce dzikiej róży należały do najczęściej zbieranych dzikich owoców. Dzieci jadły je na surowo, a dorośli robili z nich dżem i wino. W latach trzydziestych XX wieku wileńska firma skupująca zioła zgłaszała na nie duży popyt, obok czernic, malin, jałowca, głogu i jarzębiny.

Jak powstaje suszony owoc dzikiej róży

Owoce zbiera się we wrześniu i październiku, kiedy są w pełni dojrzałe i mocno czerwone. Krzewy obchodzi się kilka razy, bo owoce dojrzewają stopniowo. Suszy się je cienką warstwą, na słońcu albo w suszarni, w wysokiej temperaturze. Dobrze wysuszone owoce nie zlepiają się w bryłę, kiedy się je ściśnie w dłoni. Z każdego kilograma zebranych owoców zostaje po wysuszeniu około 40 dekagramów.

Zastosowanie dziś

• Napar. Kwaskowa herbata z dzikiej róży, słodzona miodem albo z łyżką soku malinowego.
• Mieszanki. Owoce róży poprawiają smak mieszanek owocowych i ziołowych, na przykład z hibiskusem.
• Powidła i syropy. Namoczone i rozgotowane owoce przeciera się przez sito na gęste powidła.
• Nalewki. Owoce róży zalewa się wódką albo winem i odstawia na tydzień lub dwa.

Owoce dzikiej róży są też w formie owocu ciętego i skórki, a w mieszankach dobrze znoszą towarzystwo hibiskusa. Inne zioła do naparu z jednego składnika są w kategorii Zioła jednorodne.

Jak używać owoców dzikiej róży

Na szklankę wody weź łyżkę suszonych owoców. Rozgnieć je w moździerzu albo przykryj ściereczką i pokrusz wałkiem do ciasta. Wsyp do rondelka, zalej wodą, przykryj i gotuj na małym ogniu 3 do 5 minut. Odstaw na około 10 minut pod przykryciem, a potem przecedź przez gęste sitko albo gazę, żeby zatrzymać orzeszki i włoski. Napar jest kwaskowy, więc wiele osób dosładza go miodem albo dodaje łyżkę soku malinowego.

Sposoby użycia

Powidła z suszonej dzikiej róży

Składniki:

• 200 g suszonych owoców dzikiej róży,
• woda, tyle, żeby przykryła owoce z zapasem,
• cukier, od połowy do równej masy przetartych owoców,
• sok z połowy cytryny.

Przygotowanie:

Owoce zalej wodą i odstaw na noc. Następnego dnia gotuj je w tej samej wodzie pod przykryciem, aż całkiem zmiękną, w razie potrzeby dolewając wody. Przetrzyj gorące owoce przez gęste sito, tak żeby orzeszki i włoski zostały na sicie. Zważ przetartą masę, dodaj cukier do smaku i sok z cytryny, a potem smaż na małym ogniu, często mieszając, aż zgęstnieje. Przełóż do wyparzonych słoików.

Herbata owocowa z dzikiej róży i hibiskusa

Składniki:

• 2 łyżki suszonych owoców dzikiej róży, rozgniecionych,
• 2 łyżeczki suszonych kwiatów hibiskusa,
• 500 ml wody,
• miód do smaku.

Przygotowanie:

Rozgniecione owoce róży gotuj w wodzie pod przykryciem 5 minut. Zdejmij z ognia, dodaj hibiskusa i odstaw na 5 minut. Przecedź przez gęste sitko i dosłódź miodem. Napar ma intensywnie czerwony kolor i można go pić także schłodzony.

Przechowywanie

Suszone owoce dzikiej róży przechowuj w zamkniętym opakowaniu, w suchym i ciemnym miejscu. Chroń je przed wilgocią i szkodnikami spiżarnianymi.

Dzika róża w domowej spiżarni

Całe owoce dzikiej róży wybierają osoby, które lubią kwaskowe herbaty owocowe i nie boją się odrobiny pracy przy moździerzu. Z tego samego surowca powstaje i codzienna herbata, i słoik powideł na zimę.